Astronomowie zaobserwowali najwcześniejsze etapy powstawania supernowej oddalonej o 500 milionów lat świetlnych

Supernowe należą do najbardziej spektakularnych zjawisk we wszechświecie. Niedawno astronomowie opublikowali wyniki badań ujawniających obecność supernowej w galaktyce oddalonej od Ziemi o około 500 milionów lat świetlnych.

W marcu 2026 roku sonda Einstein Probe wykryła w tej galaktyce wybuch promieniowania rentgenowskiego. Choć może się to wydawać nieistotne, wkrótce po tym odkryciu przeprowadzono liczne obserwacje, w szczególności przy użyciu instrumentów w laboratorium NSF NoirLab.

Dzięki tym obserwacjom udało się uchwycić najwcześniejsze momenty eksplozji, kiedy fala uderzeniowa dotarła do powierzchni gwiazdy, wytwarzając pierwsze światło supernowej. Ponadto, zgodnie z ich szacunkami, jest to supernowa typu Ic o szerokich liniach spektralnych (Ic-BL), nazwana SN 2026gzf, zdolna do wywoływania rozbłysków gamma.

Zjawisko to jest jednak wyjątkowe, ponieważ – jak twierdzą naukowcy – początkowa fala uderzeniowa jest jedną z najsłabszych, jakie kiedykolwiek zaobserwowano w przypadku tego typu supernowych. Ponadto nie wykryto żadnych śladów rozbłysku gamma, jak wyjaśnił w oświadczeniu Brendan O’Connor: 

„SN 2026gzf wygląda niezwykle podobnie do innych energetycznych supernowych, które wcześniej powiązano z rozbłyskami gamma. Jednak dalsze obserwacje w wielu długościach fal, przeprowadzone przy użyciu najbardziej czułych urządzeń, nie wykazały żadnych dowodów na istnienie strumienia relatywistycznego ani poświaty, które zazwyczaj towarzyszą tego typu zdarzeniom. Jedną z możliwości jest to, że strumień został »zduszony« – albo przez powierzchnię gwiazdy, albo przez materiał okołogwiazdowy otaczający gwiazdę”.

W związku z tym, choć obecnie wiadomo, że eksplozja została spowodowana przez gwiazdę 20 razy masywniejszą od Słońca, kilka pytań dotyczących jej zachowania pozostaje bez odpowiedzi. W związku z tym naukowcy będą musieli przeprowadzić dalsze badania w przyszłości.