Astronomowie po raz pierwszy świadkami narodzin magnetara wewnątrz supernowej

Pod koniec życia niektórych gwiazd dochodzi do gwałtownej eksplozji zwanej supernową. Zewnętrzne warstwy gwiazdy eksplodują na zewnątrz, a jądro zapada się, tworząc gwiazdę neutronową. Jest to niezwykle gęsta gwiazda wypełniona neutronami. Magnetar to specjalny rodzaj gwiazdy neutronowej o niezwykle silnym polu magnetycznym, szybkiej rotacji, czasami przekraczającej 1000 obrotów na sekundę, i ogromnej ilości wytwarzanej energii. Powoduje to uwolnienie ogromnej ilości energii do otoczenia.

Superjasne supernowe zostały odkryte na początku XXI wieku. Eksplozje te są 10 lub więcej razy jaśniejsze niż zwykłe supernowe i trwają znacznie dłużej. W 2010 roku astrofizyk Dan Kasen wraz z Larsem Bildstenem i Stanem Woosleyem zaproponowali teorię, zgodnie z którą gdy masywna gwiazda zapada się, jej rdzeń tworzy szybko wirujący magnetar. Tworzy to pole magnetyczne, które przyspiesza cząstki. Cząstki te uderzają w szczątki supernowej, podgrzewając je, dzięki czemu eksplozja jest znacznie jaśniejsza i długotrwała.

Więcej informacji uzyskano dzięki badaniu jasności SN 2024afav za pomocą teleskopów przez ponad 200 dni. Jasność wskazywała na cztery skoki, które pojawiały się stopniowo coraz bliżej siebie, z rosnącą oscylacją. Zjawisko to określane jest jako chirp.

Po wybuchu gwiazdy i utworzeniu magnetara, część zanieczyszczeń spada w kierunku magnetara, tworząc wirujący pierścień zwany dyskiem akrecyjnym. Dysk ten nie jest całkowicie wyrównany z osią obrotu magnetara, co prowadzi do przeciągania w ogólnej teorii względności. Świergot przyspiesza, gdy dysk porusza się do wewnątrz w kierunku magnetara. W najbliższym czasie Obserwatorium Vera C. Rubin przeprowadzi badania w celu znalezienia większej liczby ćwierkających supernowych. Może to doprowadzić do odkrycia większej liczby nowo narodzonych magnetarów, poszerzając naszą wiedzę na temat supernowych.