Uzależnienie od gier: Czas spędzany na graniu nie stanowi problemu dla nastolatków

Debata na temat gier wideo wśród nastolatków często charakteryzuje się nadmiernym alarmizmem. Wyniki szeroko zakrojonego badania przeprowadzonego przez Prywatny Uniwersytet im. Karla Landsteinera w Krems wnoszą do tej dyskusji twarde dane. Austriaccy naukowcy przeanalizowali zachowania związane z graniem u 3 854 nastolatków w wieku od 12 do 16 lat. Główny wniosek z badania jest jednoznaczny: to nie czas spędzony przed ekranem powoduje deficyty poznawcze. Dla rozwoju psychicznego większe znaczenie ma to, czy granie pozostaje pod kontrolą, czy też przybiera cechy wyraźnego zaburzenia związanego z grami internetowymi.

Zamiast potępiać sam czas spędzany przed ekranem, analiza naukowa skupia się na niekontrolowanym graniu. Kiedy nastolatki tracą kontrolę nad swoim zachowaniem związanym z grami, odczuwają niezwykle silną potrzebę grania w gry wideo lub kontynuują grę pomimo negatywnych konsekwencji w szkole, eksperci określają to jako zaburzenie związane z grami. Zgodnie z wynikami badania to właśnie takie kompulsywne zachowanie prowadzi do wymiernie gorszych wyników w testach poznawczych. Nastolatki dotknięte tym problemem wykazywały poważne braki w zakresie rozumowania logicznego, pamięci długotrwałej oraz zdolności wizualno-przestrzennych i werbalnych. Nastolatki uzależnione od gier popełniały również znacznie więcej błędów podczas podejmowania szybkich decyzji pod presją.

Jednak gdy nastolatki grają w grę z jasno określonym celem i zachowują kontrolę, sam czas spędzony na graniu może nawet mieć nieznacznie pozytywny wpływ na sprawność poznawczą. Nastolatek, który spędza godziny głęboko skupiony na złożonej grze strategicznej, zachowuje się zupełnie inaczej niż osoba grająca wyłącznie pod wpływem kompulsji. Wykorzystując sprawdzone testy psychologiczne i motoryczne, a także nowoczesne modele równań strukturalnych, naukowcy pod kierownictwem dr Davida Willingera po raz pierwszy zdołali wyraźnie oddzielić skutki czasu spędzonego na graniu od skutków zachowań uzależniających.

Również gatunek gry wideo odgrywa istotną rolę w rozwoju mózgu. Zgodnie z analizą gry RPG oraz gry strategiczne zawierające złożone elementy budowania i planowania sprzyjają rozwijaniu umiejętności logicznego myślenia i wyrażania się u graczy. Z kolei szybkie, nastawione na akcję strzelanki wykazały najsilniejszy związek z nasileniem potencjalnego zaburzenia związanego z grami internetowymi. Naukowcy zdecydowanie ostrzegają zatem przed traktowaniem intensywnego grania jako ogólnego zagrożenia dla funkcji poznawczych, wzywając jednocześnie do znacznie bardziej zróżnicowanego spojrzenia na indywidualne wzorce korzystania z gier.