Zasady oznaczania treści przez sztuczną inteligencję wchodzą w życie 2 sierpnia: co faktycznie się dla Państwa zmieni

Nowe unijne przepisy dotyczące przejrzystości w zakresie sztucznej inteligencji wejdą w życie za tydzień, 2 sierpnia. Znajdują się one w art. 50 ustawy o sztucznej inteligencji i mają bezpośredni wpływ na Państwa. Chatboty muszą identyfikować się jako maszyny, a przypadki wykorzystania technologii deepfake muszą być ujawniane. Podstawy prawne zostały dopiero co ustanowione. Rozporządzenie (UE) 2026/1744 ukazało się w Dzienniku Urzędowym 24 lipca i wchodzi w życie 27 lipca, a Komisja Europejska opublikowała wytyczne dotyczące interpretacji art. 50 20 lipca, czyli niecałe dwa tygodnie przed upływem terminu.

Cztery obowiązki wynikające z art. 50

Dostawcy muszą tworzyć chatboty i asystentów głosowych w taki sposób, aby użytkownicy mogli rozpoznać, że rozmawiają z maszyną. Muszą również oznaczać wyniki działania generatywnej sztucznej inteligencji w formacie nadającym się do odczytu maszynowego, co oznacza dodanie technicznego znacznika do obrazów, plików audio, wideo i tekstu. Każdy, kto publikuje deepfake, musi to zaznaczyć; dotyczy to treści o zwodniczo realistycznym charakterze, w których występują prawdziwe osoby. To samo dotyczy tekstów generowanych przez sztuczną inteligencję, publikowanych w celu informowania opinii publicznej o sprawach leżących w interesie publicznym, chyba że zostały one zweryfikowane przez osobę fizyczną, która ponosi za nie odpowiedzialność redakcyjną.

Istnieją wyjątki. Jeśli sztuczna inteligencja służy wyłącznie do standardowej edycji, takiej jak poprawianie ortografii i gramatyki, obowiązek oznaczania nie ma zastosowania. Treści o charakterze ewidentnie fantastycznym również nie wchodzą w zakres definicji deepfake’u. Komisja podaje jako przykład osoby latające w powietrzu.

Dlaczego prawie nie zobaczą Państwo żadnych oznaczeń

„Odczytywalne maszynowo” to nie to samo, co „widoczne”. Artykuł 50 ust. 2 dotyczy znaków wodnych i metadanych, które mogą odczytać narzędzia wykrywające, a nie ikony rzucającej się w oczy. Przewidziano również okres przejściowy. Systemy generatywne, które były już dostępne na rynku przed 2 sierpnia, otrzymują cztery dodatkowe miesiące na wprowadzenie takiego oznaczenia, do 2 grudnia 2026 r. W praktyce dotyczy to niemal każdej usługi, z której Państwo obecnie korzystają.

Widoczna etykieta jednak istnieje. Komisja proponuje trzy ikony: jedną dla treści, w których tworzeniu uczestniczyła sztuczna inteligencja, jedną dla treści w całości wygenerowanych przez sztuczną inteligencję oraz jedną dla treści, które zostały jedynie częściowo zmodyfikowane. Korzystanie z nich jest dobrowolne i stanowi część Kodeksu postępowania w sprawie przejrzystości treści generowanych przez sztuczną inteligencję. Sama ikona niczego nie dowodzi. Obowiązki wynikające z art. 50 mają zastosowanie niezależnie od tego, czy ikona jest widoczna, czy nie.

Kto egzekwuje te przepisy i jakie są konsekwencje naruszeń

W Niemczech centralnym organem nadzoru rynku staje się Federalna Agencja Sieciowa, a ustawa wykonawcza została zatwierdzona przez Bundesrat 10 lipca. Agencja tworzy punkt kontaktowy, w którym można zgłaszać podejrzenia naruszeń. W przypadku naruszenia obowiązków dotyczących przejrzystości ustawa o sztucznej inteligencji przewiduje kary w wysokości do 15 milionów euro lub 3 procent światowego rocznego obrotu. O tym, jak stanowczo UE egzekwuje swoje przepisy wobec dużych dostawców, świadczy trwający spór dotyczący asystentów AI w smartfonach.

Dwa nowe zakazy wejdą w życie później. Od 2 grudnia 2026 r. systemy AI, które generują intymne treści bez zgody osób na nich widocznych lub materiały przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci, nie będą mogły być oferowane w UE. Naruszenia te podlegają najwyższej kategorii kar, wynoszącej do 35 milionów euro lub 7 procent rocznego obrotu. Natomiast wprowadzenie surowszych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka zostało przesunięte na grudzień 2027 r. i sierpień 2028 r.