System Windows 11 zawiera dziewięć komponentów opartych na sztucznej inteligencji; jeden z nich można usunąć

Firma Microsoft prowadzi stronę pomocy technicznej, na której wyjaśnia, jakie rozwiązania sztucznej inteligencji są wbudowane w komputery z Copilot+, czyli laptopy z systemem Windows wyposażone we własny procesor przeznaczony do zadań związanych ze sztuczną inteligencją. Na tej stronie wymieniono cztery komponenty. Natomiast na własnej liście dostaw firmy Microsoft znajduje się dziewięć pozycji.

Różnica ta nie wynika z niedbałości. Lista nosi tytuł „Informacje o wydaniu komponentów sztucznej inteligencji” i jest to strona, na której firma Microsoft dokumentuje każdą aktualizację tych komponentów, podając wersję, numer KB oraz datę. Oprócz czterech znanych komponentów zawiera ona pięć dodatkowych: Execution Provider, Content Extraction, Image Search, Semantic Analysis oraz Settings Model. Ekstrakcja treści, wyszukiwanie obrazów i analiza semantyczna – innymi słowy trzy komponenty, które w największym stopniu kojarzą się z odczytywaniem Państwa własnych materiałów – w ogóle nie pojawiają się na stronie przeznaczonej dla konsumentów.

Komponent, który wcześniej nie istniał

Image Creation, lokalny model służący do generowania obrazów, ma dokładnie trzy wpisy na tej liście. Wszystkie trzy mają tę samą datę: 28 lipca 2026 r. Dla porównania: Phi Silica, lokalny model językowy, ma tam 62 pozycje, Przetwarzanie obrazów – 60, a Dostawca wykonania – 63, rozłożone na wiele miesięcy.

Tego samego 28 lipca pojawiła się aktualizacja w wersji zapoznawczej KB5101684 dla systemów Windows 11 24H2 i 25H2. Poświęcono w niej temu tematowi jedno zdanie: aktualizacja ta umożliwia usunięcie komponentu Image Generation AI z obsługiwanych komputerów z systemem Copilot+, na których komponent ten jest zainstalowany.

W ten sposób firma Microsoft przekształciła generator obrazów w samodzielny, oddzielnie obsługiwany pakiet dokładnie w dniu, w którym stał się on możliwy do usunięcia. Wcześniej nie był to oddzielny pakiet. Wyjaśnia to również, dlaczego pozostałe elementy pozostają na swoich miejscach. Nie zostały one w ogóle stworzone jako oddzielne pakiety. Firma Microsoft informuje, że stanowią one część systemu operacyjnego Windows, a w odniesieniu do Phi Silica – że jest on dostarczany w pakiecie z systemem Windows.

Druga połowa ogłoszenia jest zazwyczaj pomijana. Ta sama aktualizacja obejmowała cztery inne komponenty sztucznej inteligencji. Podano, że niniejsza aktualizacja aktualizuje następujące komponenty sztucznej inteligencji do wersji 1.2607.840.0, a następnie wymieniono: Wyszukiwanie obrazów, Ekstrakcję treści, Analizę semantyczną oraz Model ustawień.

Można usunąć jeden komponent. Pozostałe cztery zostaną zaktualizowane w ramach tej samej operacji.

Co faktycznie dzieje się w ramach cyklu „Patch Tuesday”

Regularny „Patch Tuesday” przypadł 11 sierpnia. Nie jest jeszcze jasne, czy firma Microsoft przeniosła opcję usunięcia z trybu stopniowego wdrażania do trybu normalnego oraz czy otrzyma ją również system Windows 11 26H1. Aktualizacja w wersji zapoznawczej dotyczyła wyraźnie wyłącznie wersji 24H2 i 25H2.

Przed rozpoczęciem poszukiwań warto wiedzieć o dwóch rzeczach. W aktualizacji zapoznawczej pozycja ta znajdowała się w zakładce „Stopniowe wdrażanie”. Microsoft opisuje to jako dostarczanie w fazach i dodaje, że dostępność różni się w zależności od urządzenia. Jeśli nie mogą Państwo znaleźć tego ustawienia, nie popełnili Państwo żadnego błędu.

Ponadto komponent ten nosi w Microsoft dwie nazwy, w zależności od strony. W informacji o aktualizacji widnieje nazwa „Image Generation”, natomiast na stronie komponentu oraz na liście dostaw – „Image Creation”. Obie pisownie są aktualne i oznaczają to samo.

Opcje dostępne dla wszystkich

Większość informacji zawartych w tym temacie nie wymaga komputera z Copilot+. Poniższe procedury działają na każdym systemie Windows 11, w tym w wersji Home.

Całkowite usunięcie funkcji Recall: otwórz opcję „Włącz lub wyłącz funkcje systemu Windows”, odznacz opcję „Recall”, a następnie uruchom ponownie komputer. Firma Microsoft zwraca uwagę, że po usunięciu funkcji Recall wcześniej zapisane migawki zostaną usunięte. W PowerShellu tę samą operację można wykonać za pomocą polecenia: Disable-WindowsOptionalFeature -Online -FeatureName „Recall” -Remove.

Usunięcie aplikacji Copilot: Ustawienia, Aplikacje, Zainstalowane aplikacje. Aplikację można odinstalować tak jak każdą inną.

Zmiana przypisania klawisza Copilot: Ustawienia, Bluetooth i urządzenia, Klawiatura. Procedura opisana w starszych przewodnikach, prowadząca przez sekcję Personalizacja i Wprowadzanie tekstu, nie ma już zastosowania. Sam fakt, że klawisz ten stał się w ogóle dowolnie przypisywany, stanowił zmianę stanowiska ze strony firmy Microsoft.

Blokowanie funkcji dla poszczególnych aplikacji: Ustawienia, Prywatność i bezpieczeństwo, Generowanie tekstu i obrazów. Ta strona pokazuje, które aplikacje korzystały ostatnio z lokalnych modeli sztucznej inteligencji, i umożliwia blokowanie ich pojedynczo. Nie jest wymagana wersja Pro ani zasady grupy. Jest to najbardziej niedoceniane narzędzie w całym tym zagadnieniu.

Notatnik: funkcje sztucznej inteligencji można wyłączyć w oknie dialogowym ustawień samej aplikacji. Jest to jedyne udokumentowane przełącznik tego rodzaju w aplikacji dostarczanej w pakiecie.

Funkcje dostępne wyłącznie w wersjach Pro lub Enterprise

W tym miejscu sytuacja staje się nieco kłopotliwa. Kolumny dotyczące wersji w dokumentacji zasad firmy Microsoft są generowane automatycznie na podstawie plików definicji systemu Windows, dlatego nie są one aktualizowane redakcyjnie. Na liście zasad dotyczących sztucznej inteligencji wersja Home nie pojawia się ani razu.

W wersji Pro można skonfigurować zasady dotyczące funkcji Recall, zablokować klawisz Copilot, wyłączyć funkcję „Click to Do” oraz zarządzać trzema zasadami dotyczącymi programu Paint. Usunięcie aplikacji Copilot za pomocą zasad oraz listy blokowanych funkcji Recall wykracza poza możliwości wersji Pro – te funkcje pozostają w gestii wersji Enterprise i Education. Eksport funkcji „Recall” jest ograniczony do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, więc ma zastosowanie do urządzeń w Niemczech.

W przypadku aplikacji „Zdjęcia” nie ma ani jednej zasady grupy. Ani dla funkcji „Restyle”, ani dla „Image Creator”, ani dla „Relight”. Każdy, kto chce się ich pozbyć, nie ma udokumentowanej ścieżki postępowania w żadnej wersji.

Jeśli chodzi o wskazówki dotyczące rejestru dla wersji Home, które pojawiają się w wielu przewodnikach: firma Microsoft nigdzie nie dokumentuje, że wersja Home uwzględnia te klucze, ani nigdzie nie stwierdza, że je ignoruje. W praktyce często działają. Nie jest to jednak udokumentowane. Każdy, kto chce pójść o krok dalej, musi skorzystać z narzędzi innych firm, które usuwają funkcje AI za jednym razem.

Elementy, które pozostają niezależnie od tego, co Pan/Pani kliknie

Funkcję „Click to Do” można wyłączyć, ale nie da się jej usunąć. Tak twierdzi sama firma Microsoft, dodając, że w takim przypadku punkty dostępu nie prowadzą do niczego i pojawia się komunikat o błędzie.

Najciekawszym przypadkiem jest analiza semantyczna. Jest to nazwany, stale aktualizowany komponent systemu, który znajduje się na liście dostarczanych funkcji firmy Microsoft i obejmuje 24 pozycje. Nie ma dla niego przełącznika. Nawet przy wyłączonym agencie ustawień wyszukiwanie semantyczne pozostaje aktywne, zgodnie z informacjami firmy Microsoft.

Funkcję Copilot w przeglądarce Edge można ukryć za pomocą zasad, jednak w trakcie tego procesu nie jest usuwany żaden kod. O tym, jak bardzo asystent może być narażony, świadczyła luka, która pozwalała stronom internetowym na niepostrzeżone przekazywanie poleceń do Copilota. W przypadku Bing w wyszukiwarce Windows Search polityka dopasowywania jest wyraźnie niedostępna dla wersji Pro, a także niedostępna dla wersji Home. Natomiast telemetria na poziomie zerowym występuje wyłącznie w wersjach Server, Enterprise i Education. Wersje Home i Pro nie schodzą poniżej poziomu „Wymagane”.

W jednym miejscu firma Microsoft stwierdza to wprost. W logach dotyczących usuwania komponentów sztucznej inteligencji znajduje się specjalne zdarzenie na wypadek, gdyby pakiet należał do komponentu sztucznej inteligencji, którego nie można usunąć.

Pozostaje jedno pytanie, na które Microsoft nigdzie nie udziela odpowiedzi. Komponenty sztucznej inteligencji są aktualizowane niezależnie za pośrednictwem usługi Windows Update. Na żadnej stronie nie ma informacji, czy usunięty komponent powróci wraz z późniejszą aktualizacją sztucznej inteligencji.

A za dwa miesiące?

Wsparcie dla wersji Home i Pro systemu Windows 11 24H2 wygaśnie 13 października 2026 r., natomiast dla wersji 25H2 – 12 października 2027 r. Każdy, kto obecnie konfiguruje system 24H2 bez sztucznej inteligencji, za dobre dwa miesiące stanie przed koniecznością zmiany i ponownie zada te same pytania. Nie jest to argument przeciwko wyjaśnieniu tej kwestii. Jest to argument za zapamiętaniem procedur.