GPT-6 Astra i Opus 5 złamali dwa szyfry Enigmy, które przez dziesięciolecia stanowiły wyzwanie dla badaczy

Dwie wiadomości zaszyfrowane za pomocą Enigmy, które przez dziesięciolecia pozostawały nierozszyfrowane, zostały podobno odszyfrowane przy pomocy modeli GPT-6 Astra firmy OpenAI oraz Claude Opus 5 firmy Anthropic. Wyniki, zweryfikowane przez doświadczonego badacza szyfru Enigma, Frode Weieruda, pokazują, w jaki sposób sztuczna inteligencja może przyspieszyć badania archiwalne i łamanie kodów — choć w obu przypadkach kluczową rolę odegrała wiedza ekspercki ludzi.

Szyfr Enigma jest ściśle powiązany z Alanem Turingiem, który pomógł brytyjskim łamaczom kodów rozszyfrować wiadomości nazistowskich Niemiec podczas II wojny światowej. Zespół Turinga opracował „Bombe” — elektromechaniczną maszynę obliczeniową, która pomogła Wielkiej Brytanii rozszyfrować ogromne ilości niemieckich wiadomości z Enigmy. Niemniej jednak niewielka liczba archiwalnych wiadomości pozostała nierozszyfrowana — często z powodu błędów transkrypcyjnych lub pomyłek popełnionych przez pierwotnych operatorów.

Pierwszy niedawny przełom zawdzięczamy programiście Carterowi Leffenowi. Jak podano, poprosił on model GPT-6 Astra o znalezienie nierozszyfrowanej wiadomości w archiwum Enigmy i podjęcie próby jej odszyfrowania. Model zbadał tło historyczne, znalazł przydatne wskazówki, zbudował własny symulator Enigmy i ostatecznie odtworzył tekst jawny wiadomości, która stanowiła zagadkę dla badaczy od 2005 roku. Leffen wykorzystał również model Astra do stworzenia interaktywnej strony internetowej dokumentującej ten problem oraz proponowane rozwiązanie.

Frode Weierud, emerytowany inżynier elektryk i wieloletni entuzjasta kryptologii, prowadzący stronę internetową Crypto Cellar, zweryfikował później rozwiązanie Leffena i potwierdził jego poprawność. Napisał on, że program Astra zachowywał się „jak bardzo profesjonalny kryptoanalityk i badacz archiwalny”, szacując, że praca wykonana w ciągu dwóch dni mogłaby zająć ludzkiemu badaczowi tygodnie, a nawet miesiące. Weierud zwrócił jednak również uwagę na niepewność co do odniesień modelu do materiałów pochodzących z prywatnej kolekcji. Nie był w stanie ustalić, czy informacje te zostały znalezione w źródłach publicznie dostępnych, w innych miejscach w Internecie, czy też w niemieckich archiwach publicznych.

Kilka dni później złamano drugą wiadomość zaszyfrowaną za pomocą Enigmy. 21 września kryptoanalityk Jack Willis poinformował Weieruda, że wykorzystał model Claude Opus 5 firmy Anthropic do rozszyfrowania kolejnej nierozwiązanej wiadomości. Willis udzielił modelowi Claude znacznie więcej wskazówek, w tym znany podpis konkretnego oficera, co pomogło modelowi w znalezieniu rozwiązania.

Żadna z tych spraw nie oznacza, że sztuczna inteligencja jest obecnie w stanie samodzielnie złamać szyfr Enigmy. W przypadku projektu Astra połączono badania archiwalne, kodowanie i wnioskowanie, natomiast model Claude skorzystał z wiedzy eksperckiej. Wyniki te pokazują jednak, w jaki sposób narzędzia oparte na sztucznej inteligencji mogą znacznie przyspieszyć historyczną kryptoanalizę. Jak twierdzi Pan Weierud, nadal pozostaje siedem nierozszyfrowanych wiadomości Enigmy, a także jedna, której tekst jawny jest znany, ale której kod pozostaje niezłamany.