Umowa Nvidii z niemieckim rządem: kto na niej korzysta i co się za nią kryje?

Współpraca z niemieckim rządem opiera się na dotychczasowych projektach Nvidii z niemieckim przemysłem. W szczególności bazuje na Industrial AI Cloud firmy Deutsche Telekom, ośrodku obliczeniowym na potrzeby sztucznej inteligencji, który Telekom utworzył w Monachium wspólnie z Nvidią i partnerem w zakresie centrów danych, firmą Polarise, kosztem 1 miliarda euro. Telekom udostępnia tu serwery AI i serwery danych przedsiębiorstwom, instytucjom badawczym oraz sektorowi publicznemu. (Telekom)

Współpraca z sektorem publicznym opiera się również na projekcie SOOFI (Sovereign Open Source Foundation Models), prowadzonym przez Niemieckie Centrum Badawcze Sztucznej Inteligencji (DFKI). Oprócz rządu federalnego, który przeznacza na finansowanie projektu 20 milionów euro, w inicjatywie uczestniczą różne instytucje badawcze, w tym Instytut Fraunhofera, Uniwersytet Leibniza w Hanowerze, Berlińska Wyższa Szkoła Techniki i inne. Celem jest opracowanie większego modelu językowego AI, który zostanie udostępniony przedsiębiorstwom i społeczeństwu na zasadach open source. W sierpniu w ramach projektu zaprezentowano pierwszy mniejszy model LLM, SOOFI S, z 30 miliardami parametrów i około 27 bilionami tokenów treningowych. W przyszłości mają pojawić się większe modele, być może w ramach przyszłego priorytetowego obszaru finansowania. (dfki)

Nowe memorandum o porozumieniu ma koncentrować się na dwóch obszarach: po pierwsze, przemysłowych modelach AI, a po drugie, „fizycznej AI” dla robotów, pojazdów autonomicznych i fabryk.

Konkretnie, w ramach projektu SOOFI mają powstać dodatkowe modele AI. Finansowanie dotychczasowej inicjatywy rozwoju modelu miało oficjalnie zakończyć się latem 2026 roku, ale obecnie przewiduje się kontynuację projektu. Oprócz różnych instytucji badawczych w tworzeniu modelu SOOFI uczestniczyła berlińska firma Merantix Momentum, specjalizująca się w AI. Ponadto Nvidia ma pomóc w rozwoju fizycznej AI w Niemczech, obejmującej AI dla robotów, symulacji i systemów autonomicznych.

Głównym wkładem Nvidii będą jej potężne układy Blackwell, a także inżynierowie wspierający współpracę, oprogramowanie takie jak CUDA i powiązane narzędzia, wiedza techniczna oraz dostęp do ekosystemu partnerów branżowych i badawczych firmy. Niemiecki rząd jest również zainteresowany otwartymi, choć nie niezależnymi, modelami Nvidii, takimi jak Nemotron i Cosmos.

Według firmy Nvidia zainwestowała już 4 mld euro „w Niemczech”. Dotychczas inwestycje te obejmowały przede wszystkim partnerstwa w sektorze prywatnym z Telekom i SAP (centra danych AI), Mercedes (jazda autonomiczna), Siemens (autonomiczne fabryki), Agile Robots (robotyka) i wieloma innymi firmami. Nvidia ma również udziały w startupach, w tym n8n (n8n), Neura Robotics (Neura Robotics) i Black Forest Labs (Globenewswire).

Porozumienie z niemieckim rządem dodatkowo wzmocni te inwestycje poprzez włączenie tych firm do nowych projektów, a środki federalne pomogą finansować i rozwijać ich działalność. Nvidia zwiększy również popyt na własne układy scalone, rozszerzy zasięg swojej platformy sprzętowej i programowej AI oraz uzyska dostęp do ekosystemu przemysłowej AI.

Rozwój AI w Niemczech będzie opierać się na amerykańskich chipach, a wykorzystywane będą również modele AI Nvidii, takie jak Nemotron i Cosmos. Nie chodzi tu tylko o sprzęt: CUDA i kompatybilne z nią narzędzia również wiążą rozwój z szerszym ekosystemem oprogramowania Nvidii.

Problem polega na tym, że Nvidia jest monopolistą i, najzwyczajniej w świecie, ma nie tylko najlepsze chipy, ale także najgłębszą wiedzę ekspercką w dziedzinie AI. To właśnie tę wiedzę niemiecki rząd chce pozyskać dla krajowego przemysłu, aby wykorzystać ją do budowy własnych modeli i infrastruktury.

Długoterminowym celem jest opracowanie własnych modeli o otwartym kodzie źródłowym, ale w średniej perspektywie Niemcy wiążą się z amerykańskim dostawcą. To, czy późniejsze przejście do innego dostawcy będzie wykonalne, pozostaje kwestią otwartą. Istnieje nadzieja, że dostęp do wiedzy eksperckiej Nvidii pomoże nadrobić znaczne opóźnienie Europy w rozwoju AI. Przejście na chipy innych dostawców to w każdym razie odległa perspektywa. Zależność od Nvidii jest zatem nieunikniona, szczególnie na początkowych etapach, a umowa ją pogłębi.

Niemiecki rząd planuje wspierać rozwój AI w Niemczech i promować tworzenie alternatywnych modeli AI, które zostaną udostępnione przemysłowi i sektorowi publicznemu jako oprogramowanie open source. Wymaga to wydajnych chipów AI, które ma dostarczyć Nvidia, a także wiedzy technicznej niezbędnej do ich wykorzystania. Telekom udostępni na potrzeby projektu swoje centra danych, a w przedsięwzięciu uczestniczy wiele innych firm, w tym Siemens, Audi i Black Forest Labs. Środki mają trafić do samej Nvidii za chipy oraz do Telekomu za moc obliczeniową. Finansowanie otrzymają również różne programy badawcze.

Nie ujawniono jeszcze konkretnych kwot. W związku z tym kilka kluczowych pytań pozostaje bez odpowiedzi, w tym:

• Ile środków rząd faktycznie zobowiązuje się przeznaczyć?
• Kto otrzyma jakie płatności?
• Do kogo będą należeć wyniki projektów finansowanych ze środków publicznych i jak zostaną uregulowane prawa własności intelektualnej?
• Jak suwerenność danych zostanie zabezpieczona prawnie?