Działający komputer Apple-1 na sprzedaż z podpisaną płytą główną i interfejsem kasetowym

Osoby, które wygrają aukcję Bohnam's dotyczącą jednego z oryginalnych komputerów Apple-1, znanego jako „Hatfield” od nazwiska pierwszego właściciela, otrzymają list z ofertą od samego Steve'a Jobsa oraz płytę główną podpisaną przez Steve'a Wozniaka.

Ten fragment historii elektroniki może osiągnąć cenę ponad 800 000 dolarów na aukcji, która potrwa do 14 października 2026 roku, i nadal działa tak jak wtedy, gdy pierwsza partia trafiła do sklepów komputerowych w Palo Alto w Kalifornii. Płyta jest wyposażona w słynne kondensatory Sprague „Big Blue” oraz płytkę interfejsu kasetowego Apple. Zestaw obejmuje także oryginalne instrukcje, wstępny przewodnik po Apple BASIC i napisane na maszynie zaproszenie do Apple-1 Owners Club. 

Historia komputera Apple-1 Hatfield

Fred Hatfield, który pracował w Computer Data Systems, kupił go w 1976 roku, tym samym, w którym założono Apple. Szybko jednak napotkał problem, z którym mierzył się każdy z pierwszych użytkowników: oprogramowania na ten komputer prawie nie było. Fred wielokrotnie skarżył się Apple, a w styczniu 1978 roku otrzymał napisany na maszynie list podpisany przez Jobsa, który pełnił wówczas funkcję wiceprezesa ds. operacyjnych. Oferta polegała na odesłaniu Apple-1 wraz z czekiem na 400 dolarów w zamian za płytę Apple II 4K.

Hatfield odmówił, ale dziś ta decyzja wydaje się bolesna, ponieważ później sprzedał oryginalną płytę w niesprawnym stanie za około 40 000 dolarów. Nowy właściciel naprawił płytę główną, zdobył na niej podpis Steve'a Wozniaka i sprzedał ją w 2013 roku na aukcji w Kolonii za 671 400 dolarów.

Wozniak ręcznie zaprojektował Apple-1 wokół procesora MOS 6502, układu znacznie tańszego od ówczesnych rozwiązań Intela i Motoroli. Jobs i Woz podobno sfinansowali pierwszą partię, sprzedając furgonetkę VW i kalkulator HP — to opowieść równie dobra jak każda inna o miliarderach z Doliny Krzemowej, którzy zaczynali działalność w garażu.

Wyprodukowano około 200 egzemplarzy Apple-1, a 50 w pełni zmontowanych trafiło do The Byte Shop, kalifornijskiego sprzedawcy. Cena w dniu premiery wynosiła 666,66 dolara — Woz podobno lubił tę liczbę ze względu na powtarzające się cyfry. Dziś odpowiadałoby to komputerowi kosztującemu 3924,74 dolara, czyli mniej więcej tyle, ile kosztuje Apple Studio Display XDR na Amazon.

„Komputer” to jednak dość szumne określenie, ponieważ Apple-1 był w rzeczywistości samą płytą, więc kupujący musieli sami zapewnić obudowę, zasilacz, klawiaturę i wyświetlacz. Wozniak opisywał pojawienie się wpisanego znaku na ekranie jako pierwsze takie wydarzenie w historii. Wiadomo o zaledwie około 74 zachowanych płytach Apple-1, a ta ma w rejestrze numer 48.

Działające egzemplarze osiągały już na aukcjach ceny przekraczające 900 000 dolarów, więc nowy rekord w przypadku tego komputera nie jest wykluczony. Tak czy inaczej, złożona Fredowi Hatfieldowi przez Steve'a Jobsa oferta wymiany pozostaje jedną z najlepszych opowieści o straconej szansie, przywoływanych z nostalgią przez miłośników technologii.